الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
151
ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )
كه افراد نيكوكار در نيكيهايشان بى رغبت شوند ، و بدكاران در عمل بدشان تشويق گردند ، هر كدام از اينها را مطابق كارش پاداش ده ! بدان كه هيچ وسيلهاى براى جلب اعتماد والى ، بوفادارى رعيت ، بهتر از احسان به آنها و تخفيف هزينهها بر آنان ، و عدم اجبارشان بكارى كه وظيفه ندارند نيست ، در اين راه آن قدر بكوش تا بوفادارى آنان خوشبين شوى ( و بر آنان اعتماد كنى كه ) اين خوشبينى بار رنج فراوانى را از دوشت برمىدارد . سزاوار است به آنها كه بيشتر مورد احسان تو قرار گرفتهاند خوشبين تر باشى و به عكس آنها كه مورد بدرفتارى تو واقع شدهاند . بدبينتر . هرگز سنت پسنديدهاى را كه پيشوايان اين امت به آن عمل كردهاند ، و ملت اسلام به آن انس و الفت گرفته و امور رعيت بوسيله آن اصلاح مىگردد ، نقض مكن ! و نيز سنت و روشى كه به سنتهاى گذشته زيان وارد مىسازد احداث منما كه اجر ، براى كسى خواهد بود كه آن سنتها را بر قرار كرده ، و گناهش بر تو كه آنها را نقض نمودهاى ، « با دانشمندان زياد بگفتگو بنشين » و با حكماء و انديشمندان نيز بسيار ببحث بپرداز اين گفتگوها و بحثها بايد در باره امورى باشد كه بوسيله آن وضع كشورت را اصلاح مىكند و آنچه موجب قوام كار مردم پيش از تو بوده . ( اى مالك ) بدان ! مردم از گروههاى مختلف تشكيل يافتهاند كه هر كدام جز به وسيلهء ديگرى اصلاح و تكميل نمىشوند ، و هيچكدام از ديگرى بىنياز نيستند . ( اين گروهها عبارتند ) از : « لشكريان خدا » ، « نويسندگان عمومى و خصوصى » ، « قضات عالى و دادگستر » ، « عاملان انصاف و مدارائى » ( انتظامات داخلى ) ، « اهل جزيه و ماليات » اعم از كسانى كه در پناه اسلامند و يا مسلمانند و « تجار و صنعتگران » . . .